Cô ơi, bán cho cháu hai ngàn cơm.

Hai ngàn, giờ cô không bán đâu.

Thế thì bao nhiêu ạ?

Gạo thường bây giờ đã mười hai ngàn một ký rồi. Phải ba ngàn trở lên cô mới bán...

Vâng, cô cho cháu ba ngàn cơm, ba ngàn thịt rim.

Cháu mua năm ngàn đi. Ba ngàn, cô không biết  bán thế nào. Thịt ba chỉ bây giờ đã năm chục ngàn một ký rồi...

Vâng, ba ngàn cơm, năm ngàn thịt, với hai ngàn đậu, năm trăm rau nữa cô nhá...

Giời đất này, chẳng biết rồi cô phải đóng cửa quán lúc nào nữa. Tháng trước thuê cửa hàng hai triệu, giờ đã hai triệu rưỡi rồi...

Đó là những câu "phổ thông" nhất mà tôi được nghe từ những quán cơm bụi có đông sinh viên, học sinh  và công nhân đến ăn ở khu vực  Đại học  Kinh tế  quốc dân Hà Nội, Bà hàng cơm xúc vào đĩa ba muôi cơm, ba miếng thịt ba chỉ rim  cháy cạnh, hai gắp rau và ba miếng đậu phụ kho. Đón đĩa cơm, nét mặt cô sinh viên  trường Đại Học Kinh tế Quốc dân nặng trĩu:

Bằng giờ năm ngoái, cháu chỉ mua một nghìn cơm là ăn no. Suất cơm mười ngàn năm trăm bây giờ không bằng suất cơm năm ngàn hồi ấy. Năm thứ nhất, bố mẹ cháu cho cháu bốn trăm ngàn tiền ăn mỗi tháng. Sáng, hai ngàn xôi hay bánh mỳ batê, Trưa, tối mỗi bữa năm ngàn là ăn no, hết ba trăm sáu mươi ngàn. Còn bốn chục ngàn thì dùng mua xà phòng, thuốc đánh răng hay những thứ lặt vặt. Bây giờ suất xôi sáng bèo nhất cũng tám ngàn.

Trưa tối mỗi suất hơn mười ngàn mới no, mỗi tháng chín trăm ngàn. Nhưng cháu chỉ dám ăn mười bẩy ngàn hai bữa chính. Ba ngàn cái bánh mỳ ngọt buổi sáng thôi, còn thì phải tiết kiệm để dùng cho việc khác. Con gái, nhiều thứ lặt vặt lắm chú ạ.

Nghe tâm sự, chợt nghĩ đến hôm ở quê có việc, ông anh sai tôi đi chợ mua sáu cân đậu cô ve về xào lòng gà. Ra chợ, gặp ngay một người quen bán thứ đậu đó. Hỏi giá bao nhiêu, chị ta bảo ngàn rưỡi một cân.

Cháu là vợ thằng Sông, vợ chồng mày có đứa con đang học đại học  bách khoa phải không?

Vâng, cháu nó cũng vào chỗ ông ạ?

Có. Thế bây giờ mỗi tháng gửi cho nó mấy trăm tiền ăn?

Báo cáo với ông, mỗi tháng nó xơi đúng một triệu mà vẫn kêu đói. Cháu bảo nó, cứ như cái thứ đậu này, thì mẹ phải bán ngót bẩy tạ mới được một triệu bạc. Một năm, con xơi của mẹ ngốt chục tấn đậu đấy. Một mẫu màu vừa đậu vừa các loại rau..., mỗi ngày bố mẹ phải gánh mỗi người đúng một trăm gánh nước, từ ba giờ chiều đến bảy giờ tối mới tưới đủ, rồi ba giờ đêm đến sáu giờ sáng lại vặt đậu, bó rau để đi chợ. Nghe vậy, nó thừ mặt ra. Một lúc sau nó bảo hay là con bỏ học về làm giúp bố mẹ. Cháu tức mình chửi cho một trận...

Tôi không sao cười được trước cái phép tính của người đàn bà này, bề ngoài rất hài hước nhưng mà bên trong chứa đầy nỗi đắng cay.

Trong cơn lạm phát  phi mã này, có thể nói những sinh viên, học sinh  nông thôn lên thành phố  theo học là những người chịu khổ nhiều nhất. Đồng tiền bố mẹ cho có hạn, trong khi giá cả cứ vùn vụt chạy từng ngày. Đĩa cơm của họ ở quán cơm bụi cứ mỗi ngày một vơi đi trong khi tiền thì phải trả tăng lên.

Quán cơm bụi chợ xanh Tân Mai  nổi tiếng bình dân ở một cái phố nổi tiếng bình dân này mỗi ngày hút hàng trăm sinh viên  và công nhân vì giá rẻ  (đa số tìm đến phố này thuê nhà cũng vì giá rẻ). Đến bữa, bốn cô chạy bàn, hai chị rửa bát, ba chị đứng bán hàng vắt chân lên cổ không kịp... Nhưng bây giờ, cái quán này cũng không thể giữ mãi giá bình dân được nữa.

Quầy hàng vắng hẳn đi những món ngon như thịt nạc rim, chân giò luộc, thịt gà, cá rán, chả nướng... vì chẳng mấy sinh viên hay công nhân  có tiền mà ăn nổi. Gọi một đĩa cơm như mọi người khác, tôi bê lại bàn, ngồi cạnh một anh chàng  cao to như "Tây". Trước mặt anh ta chỉ có một tô cơm vật, cỡ hai người như tôi ăn mới hết, một cái bát con đựng lưng lưng nước thịt và độ hai gắp rau muống xào. Chàng thanh niên tâm sự:

Bố cháu mất rồi. Mẹ cháu nghèo lắm. Cháu đang học năm cuối nên không có thời gian  đi làm thêm. Mà cháu thì lại ăn khoẻ mới khổ chứ. Tên cháu là Lê Như Quỳnh, nhưng bạn bè  vẫn gọi là Lê Như Hổ, ý nói cháu ăn khoẻ như ông trạng nguyên Lê Như Hổ ngày trước ấy mà. Mỗi bữa chính, cháu chỉ đủ tiền ăn năm ngàn cơm, một ngàn nước thịt, với lại một ngàn ba miếng đậu, một ngàn rau. Thế mà cũng đã bẩy ngàn rồi. Buổi sáng, cháu ăn ba ngàn xôi, nhưng đói lắm. Bây giờ nghĩ ra cách là bữa tối ăn xong, mua thêm ba ngàn cơm nữa, gói vào túi ni lông treo ở phòng trọ. Sáng ra, trộn ít bột canh vào, chắc dạ hơn nhiều. Cháu ăn thường xuyên ở quán này, nên bà chủ rất quý. Nhiều hôm, bà cho thêm một tảng cháy to tướng. Thế là bớt được ba ngàn cơm sáng...

Sinh viên, học sinh  khổ vì cơn bão giá, tất nhiên là kéo theo nỗi khổ cho bố mẹ họ ở quê. Không phải ai cũng quy tiền ăn hàng tháng của con ra "đậu cô ve" như vợ chồng nhà Sông ở quê tôi, nhưng xét cho cùng thì họ còn có gì để mà quy ra nữa ngoài mấy tạ thóc trên sào rưỡi ruộng mỗi khẩu hay vài tạ cá dưới ao, con lợn, con gà trong chuồng? Giá cả càng cao, lưng họ càng còng xuống vì gánh nặng cho mấy đứa con ăn học.

 Làng tôi, đã có mấy bà mẹ "theo con" rồi. Nghĩa là con lên Hà Nội  ăn học thì mẹ cũng lên Hà Nội  làm "ôsin" hay đi nhặt rác, đi buôn đầu chợ bán cuối chợ, đi bán sức ở những chợ người... lấy tiền cho con ăn học. Có lần về làng, tôi đến nhà Tư, thằng cháu họ, chơi. Vợ Tư "đi làm" trên Hà Nội. Nhà còn nó với hai thằng con trai. Vắng người đàn bà, nhà cửa  rất bừa bộn Tư bảo:

Vợ cháu làm ôsin, cơm nước chủ nuôi, tháng tám trăm ngàn. Trước đây thì vừa đủ cho con cháu nó ăn hàng tháng. Bây giờ, mỗi tháng cháu phải gửi lên hai trăm nữa. Hàng đêm cháu phải vác lưới ra sông, nhặt nhạnh mỗi đêm dăm ba lạng cá. Được cái ông bà chủ trên ấy cũng tốt. Có tháng cháu chưa kịp gửi tiền lên, mà con cháu nó cần tiền, nhà cháu hỏi vay, ông bà chủ vui vẻ cho vay ngay. Nhiều hôm nhà có việc, thức ăn nhiều, ông chủ lại giục lấy một ít ra cho cháu nó bồi dưỡng. Bà chủ hứa từ tháng bẩy trở đi sẽ tăng lương cho mỗi tháng một trăm ngàn nữa.

Không biết những sinh viên  khi cầm được tấm bằng kỹ sư rồi, trên bước đường đời, có khi nào họ nhớ đến những miếng thức ăn gói túi ni lông do mẹ xin của nhà chủ, cuốc bộ hàng mấy cây số đem đến, những tiếng mái chèo đuổi cá trên mặt sông lạnh cắt da của người bố, hay là những đôi vai chín rạn đi dưới cái đòn gánh tre của mẹ không?

Netlife

View Comments (0) | Add Comment | Printable version

Sorry! Not found commenting on article: Ăn cơm bụi cùng sinh viên thời "lạm phát"!